Το Έθιμο της Ελιάς

Η ΕΛΙΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ

Η ελιά από τα αρχαία χρόνια αποτελεί για τον άνθρωπο σύμβολο της ζωής που νικά το θάνατο. Το δυνατό, θαλερό κι αιωνόβιο δένδρο, που νικά τον χρόνο και την φθορά, κατέχει ένα ξεχωριστό ρόλο την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Η χρήση της ελιάς κατά την παραμονή της πρωτοχρονιάς έξω από το σπίτι και μέσα στους χώρους του σπιτιού, στα καθημερινά δωμάτια στην αποθήκη και πάνω στα προϊόντα, ακόμα και στα φαγητά, σκοπό είχε να μεταφέρει την υγεία και την θαλερότητα του δέντρου στους ενοίκους του σπιτιού και την αφθονία και τον πλούτο στα γεννήματα τους.

Με την ελιά σχημάτιζαν σταυρό ή στεφάνι στη πόρτα τους, αφού πίστευαν, σύμφωνα με μαρτυρίες των ανθρώπων, ότι η ελιά αποτρέπει τις δυνάμεις του σκότους, διώχνουν κάθε πονηρό πνεύμα και ιδιαίτερα τους κακοποιούς δαίμονες που κυκλοφορούσαν τα Δωδεκάμερα, τους καλικάντζαρους.

ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΗ ΕΛΙΑ

Στο χωριό Εφτακώμη της Καρπασίας κατά την διάρκεια της λιτανείας κρατούσαν το  δεμάτι με την ελιά. Μέχρι το πλήθος των πιστών να συμπληρώσει έναν κύκλο γύρω από την εκκλησία, τα παιδιά κρατώντας την ελιά στην αγκαλιά, συμπλήρωναν τρέχοντας τρείς γύρους της εκκλησίας. Την ευλογημένη αυτή ελιά την έπαιρναν στα σπίτια τους, για να την χρησιμοποιήσουν στο μαντικό παιγνίδι με την ελιά το βράδυ μπροστά στο τζάκι. Επίσης στην ίδια περιοχή πάλι έκοβαν κλωναράκια ελιάς και τα έπαιρναν στην εκκλησία κατά τον εσπερινό του αγίου Βασιλείου, τα σταύρωναν πάνω στην εικόνα του Αγίου για να ευλογηθεί και να αποκαλύψει το θέλημά του. Ευλογημένη θεωρείται και η ελιά που τοποθετούσαν πάνω στο τραπέζι του Βασίλη, δίπλα στη βασιλόπιτα. Ο Άγιος Βασίλης περνά και ευλογεί το τραπέζι με όλα τα αγαθά που βρίσκονταν πάνω. Αυτή την ελιά θαλερή, γεμάτη με τους χυμούς της ζωής, την χρησιμοποιούσαν για το μαντικό παιχνίδι.

ΠΗΓΗ

 ΑΝΝΑ ΝΕΟΦΥΤΟΥ

ΛΑΪΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΟΙ ΓΙΟΡΤΕΣ ΤΟΥ ΔΩΔΕΚΑΗΜΕΡΟΥ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΚΟΚΚΑΛΗ, ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΟΓΚΕΤΣΙΔΗ, ΑΝΝΑ ΚΟΛΛΙΑ, ΓΑΒΡΙΕΛΑ ΚΑΡΑΪΣΚΟΥ